„Gospodarka wodno - ściekowa Torunia'' - projekt na medal!
Podpisane przez Polskę zobowiązania akcesyjne bezwzględnie wymuszają od nas szereg działań, celem których jest dążenie do osiągnięcia standardów unijnych, chociażby w zakresie oczyszczania ścieków, których niespełnienie w należytym czasie skutkować może wysokimi karami nałożonymi na nasz kraj ze strony Trybunału Sprawiedliwości. Wzorem dla innych do naśladowania w tej dziedzinie jest Toruń - znajdujący się w ścisłej czołówce najatrakcyjniejszych miast w Polsce modelowo realizujący potrzeby w sektorze gospodarki zaopatrzenia mieszkańców w wodę, odbiór i oczyszczanie ścieków. Efekty pracy władz miejskich oraz Spółki Toruńskie Wodociągi poczynione w sektorze ochrony środowiska znalazły uznanie instytucji krajowych, zagranicznych jak również profesjonalistów specjalizujących się w dziedzinie gospodarki wodnej, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju w efekcie czego miasto to w 2008 roku na X Międzynarodowym Sympozjum Wodnym w Cannes, na wniosek Krajowej Rady Gospodarki Wodnej przy wsparciu ambasady RP w Paryżu, otrzymało złotą nagrodę w kategorii miast od międzynarodowego jury, za wzorowo zrealizowany system wodociągowo kanalizacyjny.
Zakres rzeczowy projektu
Po wybudowaniu 1998 roku oczyszczalni ścieków, która może przyjąć ścieki z całego Torunia i terenów pobliskich gmin przyszła kolej na rozbudowę sieci wodociągowej oraz deszczowej i sanitarnej sieci kanalizacyjnej. Największą i najbardziej ambitną inwestycją komunalną w grodzie Kopernika była realizacja projekt pn. „Gospodarka wodno - ściekowa na terenie miasta Torunia'. W jej ramach zrealizowano dwanaście kontraktów, w tym siedem budowlanych.
W latach 2004 - 2009 zrealizowano wszystkie kontrakty. W pierwszej połowie 2006 roku zrealizowanym kluczowym kontraktem wykonawczym była „Budowa przerzutu ścieków przez Wisłę i budowa głównych kolektorów dla lewobrzeżnego Torunia'. W jego ramach wybudowano rozdzielczy system kanalizacji sanitarnej oraz deszczowej oraz wykonany przewiertem horyzontalnym przerzut ścieków sanitarnych pod dnem Wisły do wspomnianej mechaniczno - biologicznej Centralnej Oczyszczalni Ścieków. Zakres robót obejmował wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej o długości ponad 5,3 km i 2,6 km sieci kanalizacji deszczowej. Do przesyłania ścieków na prawy brzeg konieczna była budowa przepompowni i tłoczni ścieków sanitarnych, a także podczyszczalni wód deszczowych skierowanych bezpośrednio do rzeki Wisły.
Kolejnym niezwykle istotnym elementem projektu była realizacja kontraktu pn. „Modernizacja Stacji Uzdatniania Wody Drwęca - Jedwabno' o wydajności 66 tyś m3/dobę, jego podmiotem były m.in.:
-Modernizacja zbiorników wstępnego chlorowania - eliminacja wstępnego utleniania chlorem gazowym - zastosowanie wstępnego ozonowania przy użyciu ozonu;
- Rozbudowa instalacji chemikaliów - zastosowanie nadmanganianu potasu, stabilizacja wody przy użyciu wody wapiennej, modernizacja instalacji dawkowania koagulantów płynnych;
- Modernizacja zbiorników pokuagulacyjnych i zmontowanie zgarniaczy osadu - zastosowanie zgarniaczy zgrzebłowych;
- Zastosowanie dwustopniowej filtracji uzdatnianej wody - filtry antracytowo - piaskowe i filtry węglowe;
- Wprowadzenie wtórnego ozonowania wody kierowanej na filtry węglowe - budowa ozonowni z wyposażeniem technologicznym i instalacjami towarzyszącymi, zbiornika wtórnego ozonowania, instalacji ciekłego tlenu;
- Modernizacja chlorowni i wprowadzenie nowego czynnika do dezynfekcji wody - dwutleneku chloru, wykonanie nowych instalacji technologicznych oraz instalacji do neutralizacji chloru gazowego
- Wymiana pomp i armatury w pompowni II stopnia;
- Budowa przepompowni międzyobiektowej i wód płynących - do przetłaczania wody z filtrów antracytowo - piaskowych na filtry węglowe oraz podania wody do płukania filtrów;
- Hala dmuchaw - wymiana dmuchaw i armatury
- Miedzyobiektowe rurociągi technologiczne, wykonanie nowych odcinków rurociągów, wymiana armatury, montaż urządzeń pomiarowych - przepływomierzy elektromagnetycznych. Wodociąg zakładowy, hydrofor;
- Wykonanie sieci kablowych i instalacji elektroenergetycznych, sieci teletechnicznych, instalacji ochrony obiektu
- Wykonanie instalacji i systemu AKPiA do sterowania procesem technologicznym.
Teraz woda w Toruniu spełnia wysokie normy jakościowe, w kranach płynie woda o lepszych niż dawniej walorach smakowych. Wyższa jakość wody to również zdrowsi mieszkańcy.
Zrealizowano kontrakty polegające na budowie głównych korektorów Torunia północnego i południowego, co przyczyniło się do powstania rozdzielczego systemu kanalizacji deszczowej i sanitarnej w Toruniu. Teraz ścieki deszczowe trafiają bezpośrednio do Wisły, a tylko sanitarne na oczyszczalnię.
Pozostałe kontrakty polegały na rozbudowie i budowie osiedlowych sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Zrealizowano kanalizację rozdzielczą dla osiedli mieszkaniowych Grębocin - Bielawy, Czerniewice, Wrzosy, Kaszczorek Winnica oraz Podgórz, Stawki i Rudak. Rozdzielczy system kanalizacji dla tych osiedli połączono z istniejącą główną siecią kanalizacji miejskiej.
Wymiana rur azbestowo - cementowych to ich eliminacja z sieci wodociągowej. Kontrakt obejmował projektowanie i wymianę sieci wodociągowej o łącznej długości ponad 17,2 km z rur azbestowo - cementowych na sieci rur z żeliwa sferoidalnego z wewnętrzną powłoką cementową.
W ramach wszystkich kontraktów wykonano ponad 250 km sieci kanalizacyjnej i stworzono warunki do podłączenia blisko 7 tysięcy nieruchomości. Prace te otworzyły fronty robót dla modernizacji i budowy ponad 150 km dróg na terenie miasta, które sukcesywnie są realizowane. To tworzy nową jakość ofert dla inwestorów i nową jakość i standard życia dla mieszkańców, powodując zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny w zgodzie z ochroną środowiska. W wyniku ogromnego zaangażowania władz gminnych, miasto Toruń jeszcze przed akcesją Polski do Unii Europejskiej otrzymało dotację z Funduszu ISPA. Współfinansowanie projektu po akcesji kontynuowano w ramach Fundusz Spójności.
Całkowity koszt projektu wyniósł 67,4 mln EURO, w tym koszty własne stanowiły 40%, dotacja unijna 60 %. Natomiast koszty związane z realizacją procesu inwestycyjnego to 22,3 EURO. Reasumując całkowity nakład finansowy inwestycji wyniósł zatem blisko 90,0 mln EURO.
Realizacja powyższych kontraktów uporządkowała gospodarkę wodno - ściekową w Toruniu, w ponad 90 % potrzeb, to duży sukces. Uzbrojenie miasta w kanalizację sanitarną i deszczową oraz doprowadzenie sieci do granic posesji umożliwiło mieszkańcom wykonanie przyłączy wraz z likwidacją szamb, poprawiając tym samym warunki bezpieczeństwa mikrobiologicznego i epidemiologicznego. Zastosowanie nowoczesnej technologii uzdatniania wody spowodowało, iż a w toruńskich kranach popłynęła woda odczuwalnie lepsza pod względem smakowym i zapachowym.
Sukces zasługą ludzi
Przedstawiona powyżej sprawna realizacja zadań inwestycyjnych w sektorze ochrony środowiska, jest niewątpliwie dużym sukcesem miasta Torunia, nikogo nie trzeba chyba przekonywać, że nie byłaby ona możliwa bez wsparcia i osobistego zaangażowania wielu osób działających na rzecz zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w tym mieście na przestrzeni ostatnich kilku lat. Ogromny wkład w kompleksowe rozwiązaniu niedoborów systemu wodno - ściekowego miasta Torunia wniosło szereg instytucji, biur projektowych, konsultingowych oraz przedsiębiorstw wykonawczych.
Mając powyższe na uwadze na Uroczystej Gali XII Międzynarodowego Zjazdu Ekologicznego w Poznaniu wyróżniono nagrodą Ministra Rozwoju Regionalnego Pani Elżbiety Bieńkowskiej osoby, które istotnie przyczyniły się do budowania postaw zrównoważonego rozwoju oraz ochrony środowiska w Toruniu. W tym gronie znalazły się osoby dzięki którym pomyślnie zrealizowano projekt „Gospodarka wodno - ściekowa na terenie miasta Torunia', oraz osoby które istotnie przyczyniły się do powstania Centralnej Oczyszczalni Ścieków w Toruniu - która już w 2001 roku za osiągnięte efekty ekologiczne otrzymała pierwszą nagrodę Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Te prestiżowe wyróżnienia uwypuklają osiągnięty sukces Torunia.
Marta Biłas, Polskie Stowarzyszenie Beneficjentów Funduszy Pomocowych