BMP-Ochrona Środowiska

Artykuł opublikowany w dwunisięczniku ''BMP-Ochrona Środowiska'', nr

 Szwedzki a polski system gospodarki odpadami

„Śmieci, problem stary jak świat', z takim stwierdzeniem zgodzi się niemalże każdy mieszkaniec naszego kraju. Czy zatem kwestia odpadów, będzie zawsze naszą społeczną, przysłowiową kulą u nogi? Miejmy nadzieje, że najbliższe lata pozwolą nam zmienić ten niepokojący pogląd i postrzegać odpady jako cenne źródło energii! To zapewne zaskakujące ale prawdziwe, odpady to nie tylko balast, o czym jak dotąd starają przekonać nas nasi skandynawscy sąsiedzi.
Eurostat - Europejski Urząd Statystyczny, na podstawie przeprowadzonych badań podaje, iż przeciętnie mieszkaniec Unii Europejskiej produkuje rocznie ok. 530 kg odpadów komunalnych. Średnia przypadająca na mieszkańca Polski to ok. 330 kg, natomiast na Szweda ok. 520 kg.
Jak się jednak okazuje ilość produkowanych odpadów w porównywalny powyżej państwach nie przekłada się na ich ilość deponowaną na wysypiskach. Otóż w Polsce niemalże cały ich strumień bo aż 90% trafia na składowiska, natomiast w Szwecji tylko 4%! Skąd wynikają tak duże różnice? Odpowiedz brzmi z dwóch różnych, rozbieżnych modeli gospodarki odpadami komunalnymi tych państw. Szwedzki profil działalności w tym sektorze opiera się głównie na termicznej przeróbce odpadów w spalarniach, pozwala rozwiązać problem związany z zagospodarowaniem odpadów - co podkreślał Kristofer Lorenz ekspert reprezentujący Rindi Energii AB podczas 35 Konferencji Beneficjentów zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Beneficjentów Funduszy Pomocowych oraz Ministerstwo Rozwoju Regionalnego poruszającej nurtujące zagadnienia z tematyki odpadowej, w dniach 22-23 czerwca br. w Dębe k/Serocka. Prelegent przybliżył obecnym na konferencji Beneficjentom szereg poczynionych działań ze strony władz jak i społeczności, dzięki którym szwedzki system gospodarki komunalnej po latach metamorfozy jest dziś godny naśladowania niemalże przez wszystkie kraje Wspólnoty Europejskiej.

Szwedzi stawiają na spalarnie

Od 01.07.2009r. Szwecja przyjęła po Czechach prezydenturę w Unii Europejskiej zobowiązując się tym samym do aktywnej współpracy z krajami Wspólnoty w tym także z Polską. Bez wątpienia naszym wspólnym celem w zakresie ochrony środowiska jest dbanie o Morze Bałtyckie, ale czy jedynym? Jak wygląda sytuacja w przypadku gospodarki odpadami. Podobne mamy cele ale czy podobnie działamy ?
Warto podkreślić, że w Szwecji na szczególną uwagę zasługuje przede wszystkim dobra współpraca władz z obywatelami. Tamtejsze władze zachęcają swoich obywateli do oddawania puszek aluminiowych, butelek „PET' oraz niektórych modeli butelek szklanych. Takie odpady jak makulatura, złom, szkło odbierane są w specjalnych miejscach, a odpady niebezpieczne (baterie, świetlówki, żarówki energooszczędne) oddaje się do specjalnych pojemników w szkołach, biurach, centrach handlowych. Upustami w opłacie za odbiór odpadów motywuje gmina do wydzielania ze strumienia odpadów w domostwach frakcji biologicznej, z której produkuje się biogaz zamieniany na energię lub biometan używany jako paliwo CNG do napędu pojazdów nie tylko komunalnych, zaś pozostałość po fermentacji beztlenowej wykorzystuje się jako nawóz naturalny.
Resztę, czyli około 50 procent odpadów spala się z odzyskiem energii zamienianej na ciepło i energię elektryczną, co pozwala ostatecznie rozwiązać problem związany z zagospodarowaniem odpadów. To tylko niektóre przykłady działań poczynionych ze strony władz jak i społeczności, które ukształtowały obecny obraz szwedzkiej gospodarki odpadowej. Niech zatem poniższe przykłady szwedzkich miast będą na to dodatkowym dowodem.
Borlänge, miasto położone nieco ponad 200 km na północ od Sztokholmu, jest dziś określane zielonym miastem Szwecji. Tytuł taki to duma, jednak dodajmy, że nie zawsze tak było. Otóż kiedyś uchodziło ono za najbrudniejsze miasto naszych zamorskich sąsiadów. W latach 80-tych w rejonie Dalarna w obrębie którego jest położone, znajdowało się aż 19 dużych składowisk odpadów, a dziś? tylko jedno niewielkie składowisko!
Produkowane odpady komunalne zaczęły trafiać nie na wysypiska, a do spalarni-elektrociepłowni, w wyniku czego pozyskuje się energię, która w 100% jest zagospodarowywana przez sieć ciepłowniczą i energetyczną, co zaspokaja potrzeby mieszkańców. Sprzedaż energii powoduje, że opłata na bramie („gate fee') nie jest jedynym tylko źródłem dochodu. Dzieki sprzedaży energii można obniżać opłatę na bramie nie zmiejszając rentowności spalarni. To wyjątkowo korzystne środowiskowo i społecznie rozwiązanie zostało zauważone i nagrodzone przez organizację Greenpeace.
W niedalekiej odległości od szwedzkiego miasta Enkőping, poza pozyskiwaniem energii z odpadów i biomasy wykorzystuje się popiół powstający ze spalania, który miesza się ze szlamem z oczyszczalni ścieków. W ten sposób powstały nawóz wykorzystuje się do użyźniania pól, na których hoduje się wierzbę energetyczną, którą wykorzystuje się jako paliwo do produkcji energii.
Jak już wspomniano odpady służą również Szwedom jako surowiec do produkcji biogazu, który będąc tanim paliwem służy do napędzania autobusów i samochodów osobowych oraz do ogrzewania mieszkań.
Nasi zamorscy sąsiedzi od 25 lat skutecznie zmieniali swoje podejście do problematyki odpadów, działając w myśl zasady maksymalnego zysku przy minimalnym wkładzie. Władze dbają tam o dobro mieszkańców skutecznie ich edukując, uwzględniając przy tym rodzące się z ich strony uwagi. Przykładowo władze Västerås zwróciły się do swoich mieszkańców o ich wizję miasta 2026r., obywatele nie zostali obojętni wobec tej prośby i zgłosili łącznie ponad 2 tyś swoich propozycji.

A u nas...

... gdy pojawia się problem to czy znajduje się rozwiązanie? Co powinniśmy udoskonalać, z czego zrezygnować a co nowego wprowadzać? Czy powinniśmy zainwestować w spalarnie jako to zrobili Szwedzi? Przypomnijmy, że zobowiązania akcesyjne wobec Polski są bezwzględne, do wyznaczonego tam terminu musimy zamknąć nasze wysypiska! Jaki wtedy będzie los odpadów? Jak wytłumaczymy społeczeństwu, że będziemy zmuszeni dziennie płacić Unii Europejskiej kary nawet w wysokości 200 tyś Euro? Niestety Unia jest bezwzględna w egzekwowaniu swej woli, co boleśnie już odczuliśmy w związku z polskimi stoczniami. Na czym zatem szczególnie powinniśmy się skupić i na jakie działania podjąć?
Otóż naszym istotnym problemem okazuje się brak przekonania społecznego dla innowacyjnych inwestycji takich jak chociażby spalarnie odpadów. Konserwatywny model myślenia powoduje niestety częste nie uzasadnione sprzeciwy. Właściwie prowadzona edukacji ekologiczna, już w przypadku kilkulatków powinna być pierwszym poczynionym krokiem ze strony władz. Sporo ona kosztuje ale jeszcze więcej kosztują błędy i brak edukacji. Pamiętajmy o tym!
Może należy wprowadzić zróżnicowane stawki za wywóz odpadów tak jak jest to w Szwecji. Tam najwięcej płacą ci, którzy nie segregują odpadów (jest ich tylko 2%), to dowód że segregacja się opłaca i uczy samokontroli. Istotnym argumentem dla społeczeństwa przemawiającym za budowaniem spalarni-elektrociepłowni, powinny być korzyści wynikające z ich eksploatacji. Usuwanie niemalże na bieżąco odpadów bez wątpienia poprawi warunki estetyczne, a ogromna redukcja gazów powstających w trakcie spalania, będzie przyjazna środowisku. Uzyskanie w tym procesie energii z biogazu było by również dla nas niezwykle opłacalne. Podstawowym warunkiem podniesienia zamożności społeczeństwa jest tanie paliwo do produkcji energii a odpady są do tego idealne. W prawdzie odpady produkowane w Polsce charakteryzują się nieco inną morfologią niż te produkowane w Szwecji (produkujemy mniej odpadów nadających się do spalania) . Jednak mimo tego odpady produkować będziemy zawsze, z których część można byłoby poddać przeróbce termicznej, w efekcie czego uzyskalibyśmy cenne paliwo odnawialne! Zatem nie warto tracić czasu i udowodnić, że w jedności siła. By nie okazało się niedługo, że ci którzy dziś protestują przeciw spalarniom protestować będą przeciw karom nałożonym przez Unię.

Marta Biłas, Polskie Stowarzyszenie Beneficjentów Funduszy Pomocowych

Artykuł opublikowany w dwunisięczniku ''BMP-Ochrona Środowiska'', nr  

Wzorce godne naśladowania

Inwestycje przyjazne środowisku, tzw. proekologiczne, realizowane w ramach programów unijnych i współfinansowane z funduszy pomocowych, w świetle podpisanych przez nasz kraj zobowiązań akcesyjnych mają szczególne znaczenie. Ich realizacja umożliwia bowiem osiąganie standardów unijnych w sektorze gospodarki wodno-ściekowej czy odpadowej, podnosząc tym samym jakość życia naszego społeczeństwa.
Jednak nie należy zapominać o tym, iż procesy inwestycyjne związane z sektorem ochrony środowiska najczęściej nie należą do łatwych. Na poszczególnych etapach ich realizacji napotyka się niejednokrotnie na znaczące przeszkody, których pokonanie otwiera drogę do sukcesu. Pierwszym istotnym krokiem w tym kierunku jest dobry pomysł na inwestycję, który musi spotkać się z uznaniem i poparciem wielu osób. Od niego wszystko się zaczyna, ale do zakończenia i oddania projektu trzeba pokonać długą i wyboistą drogę. Przekonali się o tym ci, którym udało się ją pomyślnie przejść.

Pionierska edycja konkursu

W celu promowania inwestycji ściśle powiązanych z sektorem ochrony środowiska Polskie Stowarzyszenia Beneficjentów Funduszy Pomocowych (PSBFP) przy współudziale wydawcy Ogólnopolskiego Dwutygodnika Budowlanego „Profile' oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu w 2006 r. zorganizowało pionierską edycję konkursu pn. „Lider Eko - Inwestycji' kierowaną do inwestorów i przedsiębiorstw, którzy w okresie ostatnich 3 lat byli wykonawcami lub podwykonawcami inwestycji związanych z poprawą stanu środowiska. 24 stycznia 2007 r. na Międzynarodowych Targach Budownictwa BUDMA 2007 w Poznaniu dokonano jego podsumowania i uroczystego wręczenia nagród zwycięzcom. Wyróżniono wówczas m. in. Toruńskie Wodociągi, Miejskie Wodociągi i Kanalizację w Pile oraz Eko Dolinę z Łężyc uwypuklając tym samym znaczenie ich działań na rzecz ekologii.

'''Lider Eko - Inwestycji'' - po raz drugi, trzeci...

Pierwsza edycja a po niej druga, trzecia - to również historia budząca miłe wspomnienia, o której z pewnością długo będziemy pamiętać. Przybliżmy zatem najistotniejsze fakty z naszej konkursowej kroniki.
Horyzontalnym celem organizatora (PSBFP) drugiej edycji konkursu „Lider Eko - Inwestycji', była promocja projektów, inwestorów oraz przedsiębiorstw realizujących inwestycje proekologiczne współfinansowane z Funduszu Spójności w latach 2000-2015. Honorowy patronat nad konkursem objęła ówczesna Minister Rozwoju Regionalnego pani Grażyna Gęsicka Na uroczystej Gali podczas Międzynarodowych Targów POLEKO 2007 w Poznaniu wyróżniono inwestycje czterech beneficjentów. Nagrodzono wówczas projekt budowy Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych „Orli Staw', krakowski projekt „Gospodarka Odpadami Stałymi w Krakowie - I Etap', a także dwa projekty wodno -ściekowe: „Modernizacja Miejskiej Oczyszczalni Ścieków Łyna w Olsztynie' oraz Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Przemyślu'.
Z roku na roku konkurs „Lider Eko - Inwestycji' rośnie w siłę. Dowodem na to jest fakt, iż trzecia edycja cieszyła się bowiem jak dotąd największym zainteresowaniem. Kapituła konkursu pod przewodnictwem pana Janusza Mikuły pełniącego wówczas funkcję Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, wyróżniła 10 projektów za realizację których nagrodzono inwestorów oraz najlepszych wykonawców i inżynierów kontraktów. 23 marca br. w Toruniu odbyła się uroczysta Gala, na której nagrodą Ministra Rozwoju Regionalnego pani Elżbiety Bieńkowskiej wyróżniono zwycięzców III edycji tego prestiżowego konkursu. Zaprezentujmy zatem grono tegorocznych laureatów szczególnie zasłużonych na rzecz ochrony środowiska w naszym kraju, w porządku alfabetycznym miast, w których projekty lub ich części zrealizowano.
Tytuł „Lider Eko-Inwestycji' jako inwestor otrzymała Gmina Miejska Bolesławiec za realizację projektu pn. „Oczyszczanie ścieków w Bolesławcu', natomiast za współrealizację wyróżniono wykonawcę tej inwestycji: Hydrobudowę 6 w Warszawie oraz inżyniera kontraktu - firmę SAFEGE Oddział w Polsce.
Za wykonanie projektu pn. „Oczyszczanie ścieków i uzdatnianie wody pitnej w Częstochowie', przyczyniającego się do osiągnięcia europejskich standardów w zakresie gospodarki wodno-ściekowej na terenie aglomeracji częstochowskiej, wyróżniono inwestora: Urząd Miasta Częstochowy, trzech wykonawców: Przedsiębiorstwo Budownictwa i Instalacji ABT Badora w Częstochowie, Przedsiębiorstwo ATA -TECHNIK w Budzyniu, HYDROMEX PLUS w Czestochowie, Zakład Ochrony Środowiska SUPERBOS w Jeleniej Górze oraz inżyniera kontraktu: Grontmij Nederland.
Zakończony projekt pn. „Oczyszczanie ścieków w Grudziądzu' był kolejnym, za realizację którego wyróżniono inwestora: Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia w Grudziądzu, wykonawców: MELBUD S.A. i Przedsiębiorstwo Budowlano - Wdrożeniowe INŻBUD z Grudziądza.
Nagrodą MRR uhonorowano też Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Krakowie - beneficjenta, który wzorowo zrealizował proekologiczny projekt pn. „ Modernizacja i rozbudowa Oczyszczalni Ścieków Płaszów II w Krakowie'. Nagrodzono ponadto wykonawcę tej inwestycji, Hydrobudowę Polską Oddział Śląsk, oraz dwóch inżynierów kontraktów: Ove Arup & Partners Int. Lid. i EKOCENTRUM.
Na szczególną uwagę zasługują dwie inwestycje zrealizowane w tym samym mieście, tj. „Oczyszczanie ścieków w Łodzi' oraz „Gospodarka odpadami komunalnymi w Łodzi', za realizację których wyróżniono tego samego inwestora - Urząd Miasta Łodzi. Za współwykonawstwo pierwszego projektu nagrody przyznano firmom: Warbud, BUDIMEX DROMEX i Siemens oraz inżynierowi kontraktu - firmie ILF Consulting Engineers Polska, zaś za realizację odpadowego projektu nagrodzono dodatkowo wykonawcę firmę Budimex Dromex Oddział Południowy w Krakowie, inżyniera kontraktu: firmę FaberMaunsell Polska.
Tytuł „Lidera Eko-Inwestycji' otrzymał Urząd Miasta Opola, który - będąc inwestorem - zrealizował projekt pn. „Poprawa jakości wody w Opolu', a także wykonawcy tej inwestycji: firmy WUPRINŻ Poznań i PHZ Bartimpex.
„Poprawa jakości wody w Szczecinie' to kolejny projekt, za realizację którego nagrodzono inwestora - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Szczecinie, i jego wykonawców: trzy konsorcja firm (PBG i DIRINGER & SCHEIDEL POLSKA, BUDIMEX i CESTAR oraz DEGREMONT i ENERGOPOL Szczecin). Natomiast w kategorii inżynier kontraktu zwyciężyły dwa konsorcja: TPF/E&L Architects i M.W.H. oraz COWI, DHV Water i Houe and Olsen. W tej samej kategorii wyróżniono firmę Grontmij Polska.
Tytuł „Lidera Eko-Inwestycji' otrzymało Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we Włocławku - inwestor projektu pn. „Oczyszczanie ścieków we Włocławku', jego wykonawca: HYDROBUDOWA POLSKA Oddział Włocławek oraz inżynier kontraktu - firma EGIS Poland.
Wykonany projekt Zawiercia pn. „Gospodarka ściekowa Zawiercia' zamyka listę inwestycji, za realizację których przyznano wyróżnienia. W tym przypadku odebrał ją inwestor - Urząd Miejski w Zawierciu oraz dwóch wykonawców: Zakład Inżynieryjno-Budowlany FAJKIER oraz firma ABM SOLID z Tarnowa.

Tak jak wspomniałam na wstępie, dojście do finiszu wymaga dużego nakładu pracy, konieczne są przy tym zaangażowanie i wytrwałość, co bez wątpienia umożliwiło ww. firmom i przedsiębiorstwom zajęcie pierwszego miejsca na podium. Zwycięzcy dotychczasowych edycji konkursu „Lider Eko-Inwestycji' są zatem wzorem do naśladowania dla innych beneficjentów korzystających z pomocy unijnej, będących na starcie lub w trakcie realizacji proekologicznych inwestycji. Czekamy na kolejne edycje tego prestiżowego konkursu, natomiast nagrodzonym poszczególnych edycji jeszcze raz gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów w działaniach na rzecz ochrony środowiska w Polsce.

Marta Biłas, Polskie Stowarzyszenie Beneficjentów Funduszy Pomocowych

Artykuł opublikowany w dwumiesięczniku ''BMP - Ochrona Środowiska'' nr

Czystsze i atrakcyjniejsze Mazury

Zauważalna jest tendencja, iż ludzie coraz bardziej cenią sobie takie miejsca, gdzie spokój i piękno natury, stwarzają warunki do dobrego wypoczynku. Takim regionem jest północno - wschodnia część Polski. Mazury bo o nich mowa od wieków przyciągają swoim niepowtarzalnym morenowym krajobrazem obfitującym w liczne jeziora oraz bogactwem unikatowej przyrody. Tak atrakcyjny turystycznie region mimo swego piękna nie pozostaje jednak wolny od ingerencji człowieka, którego działania niejednokrotnie negatywnie wpływają na stan tamtejszego środowiska naturalnego. Jednym z istotnych niebezpieczeństw stanowiącym zagrożenie dla gleby, powietrza, wód powierzchniowych, czy podziemnych są chociażby odpady produkowane przez ludzi. Gromadzi się je na wysypiskach, które jak wiadomo mają ograniczone możliwości swojej pojemności a nikogo nie dziwi już fakt, że wiele z nich od nadmiaru gromadzonych śmieci pęka w szwach. Wiele składowisk eksploatowanych na Mazurach aktualnie nie spełnia obowiązujących wymogów w zakresie ochrony środowiska, dlatego powinny być zamknięte, jak chociażby składowisko w Mazanach, płożone w bezpośrednim sąsiedztwie Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich! Dalsza eksploatacja tego typu składowisk, nawet po ich legalizacji, nie jest przecież rozwiązaniem docelowym. Jak zatem poradzić sobie z narastającym problemem?

Koncepcja Mazurskiego Związku Międzygminnego - Gospodarka Odpadami

Mazurski Związek Międzygminny - Gospodarka Odpadami, z siedzibą w Giżycku został powołany do istnienia 12 października 2004 roku. Aktualnie w jego skład wchodzą następujące samorządy: gminy: Banie Mazurskie, Budry, Kruklanki, Miłki, Pozezdrze, Srokowo, Wydminy oraz miasta i gminy: Giżycko, Orzysz, Ryn i Węgorzewo(wg. stanu na 01.01.2009r). Związek prowadzi edukację ekologiczną oraz wykonuje szereg działań z zakresu ochrony środowiska, a w szczególności realizuje kompleksowy, regionalny program gospodarki odpadami.
Jego istotnym celem jest wybudowanie zakładu unieszkodliwiania odpadów komunalnych, jego eksploatacja oraz rekultywacja starych wysypisk śmieci. Niech zatem poniższy przykład będzie dowodem na to, jak przykładnie Związek realizuje swoje założenia statutowe.
MZM-GO, jako beneficjent, będzie w latach 2009 - 2011(2012) realizować w ramach Regionalnego Programu Warmii i Mazur na lata 2007 - 2013, osi priorytetowej VI: Środowisko przyrodnicze, projekt pod nazwą „Regionalny system gospodarki odpadami Ochrona Wielkich Jezior Mazurskich poprzez stworzenie kompleksowego systemu gospodarki odpadami, Etap I: Budowa Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w Spytkowie'. Będzie to projekt podobny do niedawno zrealizowanej inwestycji w miejscowości Rudno k. Ostródy, gdzie powstał Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych, kompleksowo rozwiązujący problem odpadów stałych w 19 samorządach lokalnych Mazur Zachodnich. Obejmować on będzie swoim zasięgiem 12 gmin, w których można wyodrębnić trzy typy obszarów: miejskie z zabudową wielorodzinną i jednorodzinną, wiejskie oraz turystyczne, w których łącznie w ok. 95% wytwarzane są odpady komunalne zmieszane, zawierające w głównej mierze materiał organiczny, tworzywa sztuczne, papier, tekturę oraz szkło. Potrzeby w zakresie gospodarki odpadami na obszarze MZMGO określają w istotnym stopniu zakres rzeczowy powyższego projektu. W jego ramach przewiduje się wybudowanie sortowni odpadów, kompostowni pryzmowej, z której kompost zostanie wykorzystany do nawożenia zieleni i rekultywacji nieużytków. Powstanie segment do przetwarzania odpadów budowlanych i demontażu odpadów wielkogabarytowych, magazyn małych ilości odpadów niebezpiecznych wyodrębnionych z odpadów komunalnych. Projekt przewiduje powstanie dwóch linii technologicznych: jednej do wydzielania z odpadów zmieszanych składników biologicznie rozkładalnych, drugiej do unieszkodliwiania odpadów organicznych. Planuje się również budowę kwatery na odpady balastowe o powierzchni ok.3,5 ha i pojemności ok. 350 000 m3. Zakupiony zostanie sprzęt i urządzenia niezbędne do funkcjonowania zakładu, m.in.: ładowarki, samochody „hakowce', spychacz gąsienicowy, wózek widłowy, przerzucarka do kompostu, rozdrabniarka gabarytów czy kontenery. Wybudowane zostanie zaplecze biurowo - administracyjno - gospodarcze. Szacunkowe, maksymalne koszty realizacji projektu, na który podpisano już umowę wstępną netto wynoszą blisko 48,9 mln PLN, z czego 7,36 mln euro pokryte zostanie ze środków Programu. Przedsięwzięcie służyć będzie wdrożeniu obowiązujących przepisów i norm w zakresie gospodarki odpadami oraz przede wszystkim ograniczy ilość odpadów składowanych na wysypiskach. Program ten wpisuje się również w inne priorytetowe programy regionalne związane z rozwojem turystyki i ochroną środowiska.

Dlaczego wybrano Spytkowo ?

ZUOK będzie zlokalizowany w miejscowości Spytkowo w gminie Giżycko, w sąsiedztwie funkcjonującego w sposób tradycyjny składowiska odpadów komunalnych. Wyznaczony teren pod realizację projektu poddany został już specjalistycznym badaniom, hydrogeologicznym i geologiczno - inżynierskim, które przyniosły pozytywne wyniki. Wyznaczony obszar nie znajduje się w obszarze zasilania jakiegokolwiek zbiornika poziemnego, dodatkową jego zaletą jest występująca tam stosunkowo gruba warstwa glin nieprzepuszczalnych o grubości co najmniej 25 metrów. Należytą szczelność gruntu pod składowiskiem zapewnią twarde folie i maty bentonitowe. Specjaliści na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzili również, że poziom dźwięku związany z eksploatacją Zakładu nie będzie przekraczał obowiązujących norm. Na wybór tej lokalizacji wpłynęło w znacznym stopniu również centralne położenie miejscowości Spytkowo w MZMGO, co jest korzystne, ponieważ zapewni ponoszenie najniższych kosztów związanych z transportem odpadów do Zakładu.

Korzyści społeczne i środowiskowe

Powstanie ZUOK bez wątpienia przyniesie wiele korzyści zarówno dla mieszkańców miast i gmin objętych projektem, turystów przebywających w tym regionie podczas sezonu turystycznego jak i środowiska przyrodniczego.
W 2008 roku na terenie działania Związku pięciokrotnie podwyższono opłatę środowiskową za odpady wywożone na wysypiska (z 15 na 75 zł na tonę). Tak znaczna podwyżka skłonić miała mieszkańców do ograniczenia produkcji śmieci, co w efekcie miało przełożyć się na zmniejszenie ilości odpadów wywożonych na składowiska. Efekty tego działania są oczywiście widoczne, jednak rodzi się pytanie czy było to działanie w pełni racjonalne? Ponoszenie wysokich opłat za wywóz śmieci przyczynia się do nasilenia zjawiska niekontrolowanego deponowania śmieci w miejscach do tego nie przeznaczonych, tzw. dzikich wysypiskach, które przez to powstają jak grzyby po deszczu. Zagrażają one istotnie mazurskim terenom, a w szczególności rozległym kompleksom leśnym. Wybudowanie ZUOK doprowadzi do bezpieczniejszego i zarazem najtańszego z możliwych zagospodarowania odpadów komunalnych. Na obniżce opłat środowiskowych skorzystają budżety gospodarstw domowych, co obok zorganizowanego systemu wywozu odpadów powinno przyczynić się do ograniczenia powstawania dzikich wysypisk.
Powstanie ZUOK stworzy nowe miejsca pracy, tak potrzebne w regionie o wysokim wskaźniku bezrobocia. Szacuje się, że prace tam znajdzie ok. 60 osób. Zapewnione zostaną dla nich warunki pracy spełniające wymogi unijne.
Planowane zamknięcie i rekultywacja docelowo 16 składowisk znajdujących się na terenie Związku wyeliminuje groźne, wymywane ze złoża zanieczyszczenia takie jak chociażby związki azotowe czy metale ciężkie, dostające się do gleby, wód powierzchniowych i podziemnych, mogące istotnie naruszyć równowagę ekologiczną w wielu ekosystemach. Zamknięcie istniejących składowisk korzystnie wpłynie na stan powietrza atmosferycznego, ponieważ uniemożliwi emisję biogazu i aerozoli bakteryjnych do atmosfery.
Poprawie ulegną warunki krajobrazowe - znikną tereny pokryte zwałami odpadów, które szpecą i stanowią zarazem duże niebezpieczeństwo dla zwierzyny i ptactwa, które wysypiska śmieci odwiedzają w celu poszukiwania pokarmu.
Nowy system gospodarki odpadami wyeliminuje narastający problem odpadowy, rodzący się na tym terenie, co obok słabego uprzemysłowienia i zurbanizowania tego regionu, będzie dużym atutem dla odwiedzających te miejsce turystów. Powyższy proekologiczny projekt jeszcze bardziej uatrakcyjni ten teren, poprawi jego wizerunek jako regionu dbającego o środowisko naturalne.

Marta Biłas, Polskie Stowarzyszenie Beneficjentów Funduszy Pomocowych

do góry

powrót na stronę główną